HMRC Penalty Notice — kara za spóźnione rozliczenie Self Assessment. Ile wynosi i jak się odwołać

Co to jest HMRC Penalty Notice?

To oficjalne pismo od HMRC informujące, że została na Ciebie nałożona kara (penalty) — najczęściej za spóźnione złożenie rocznego rozliczenia Self Assessment albo za spóźnioną zapłatę podatku. Pismo zawiera kwotę kary, powód jej nałożenia, termin zapłaty i informację o prawie do odwołania.

Najważniejsze: kara za spóźnione złożenie zeznania przychodzi automatycznie i nie zależy od tego, czy masz jakikolwiek podatek do zapłaty. Nawet jeśli Twój dochód był zerowy albo podatek już zapłaciłaś/eś, samo niezłożenie rozliczenia w terminie uruchamia karę.

Terminy, które trzeba znać

• 31 października — termin na rozliczenie papierowe za poprzedni rok podatkowy,
• 31 stycznia — termin na rozliczenie online oraz na zapłatę podatku za poprzedni rok podatkowy.

Rok podatkowy w UK trwa od 6 kwietnia do 5 kwietnia następnego roku. Rozliczenie za rok 2025/26 składasz więc online najpóźniej 31 stycznia 2027.

Ile wynosi kara za spóźnione złożenie zeznania

Kary narastają etapami — im dłużej zwlekasz, tym więcej kosztuje:

• 1 dzień po terminie — £100 kary stałej, niezależnie od tego, czy masz podatek do zapłaty,
• 3 miesiące po terminie — dodatkowo £10 za każdy kolejny dzień, maksymalnie przez 90 dni (czyli do £900),
• 6 miesięcy po terminie — dodatkowo £300 albo 5% należnego podatku, w zależności od tego, która kwota jest wyższa,
• 12 miesięcy po terminie — kolejne £300 albo 5% należnego podatku (w poważnych przypadkach więcej).

W praktyce oznacza to, że rozliczenie złożone rok po terminie może kosztować ponad £1600 kar — nawet jeśli sam podatek był niewielki.

Osobna kara za spóźnioną zapłatę podatku

Jeśli złożysz rozliczenie na czas, ale nie zapłacisz podatku do 31 stycznia, HMRC nalicza osobne kary: 5% zaległej kwoty po 30 dniach, kolejne 5% po 6 miesiącach i kolejne 5% po 12 miesiącach. Te stawki dotyczą osób rozliczających się zwykłym Self Assessment — jeśli jesteś już w Making Tax Digital for Income Tax, obowiązują Cię inne kary za spóźnioną zapłatę: za rok podatkowy 2026/27 nic do 15. dnia opóźnienia, potem 3% kwoty zaległej na 15. dzień i kolejne 3% kwoty zaległej na 30. dzień, a od 31. dnia dodatkowo 10% w skali roku, liczone codziennie. Do tego od pierwszego dnia opóźnienia naliczane są odsetki. Kary za spóźnione złożenie i za spóźnioną zapłatę sumują się.

Co zrobić po otrzymaniu pisma

• Sprawdź datę na piśmie — od niej liczy się 30 dni na odwołanie,
• jeśli jeszcze nie złożyłaś/eś rozliczenia, zrób to jak najszybciej — każdy dzień zwiększa karę,
• jeśli w ogóle nie powinnaś/powinieneś składać Self Assessment (np. przestałaś/eś być self-employed), poproś HMRC o wycofanie obowiązku rozliczenia — kara może wtedy zostać anulowana,
• jeśli nie jesteś w stanie zapłacić od razu, zadzwoń do HMRC i poproś o rozłożenie na raty (Time to Pay) — to zatrzymuje część kolejnych kar.

Kiedy możesz się odwołać

Odwołanie (appeal) składasz w ciągu 30 dni od daty na piśmie — online przez swoje konto HMRC albo na formularzu SA370. Musisz wykazać tzw. reasonable excuse, czyli uzasadnioną przyczynę, która realnie uniemożliwiła Ci rozliczenie w terminie. HMRC zwykle uznaje m.in.:

• poważną chorobę, pobyt w szpitalu albo śmierć bliskiej osoby tuż przed terminem,
• awarię systemu online HMRC w dniu składania rozliczenia,
• pożar, powódź lub kradzież, przez które straciłaś/eś dokumenty,
• opóźnienie z winy HMRC (np. kod aktywacyjny do konta online przyszedł po terminie).

HMRC zwykle nie uznaje za wymówkę braku pieniędzy na podatek, tego, że nie dostałaś/eś przypomnienia z HMRC, tego, że system online HMRC wydał Ci się zbyt trudny, ani błędu, który sama/sam popełniłaś/eś w zeznaniu. Natomiast sytuację, w której zdałaś/eś się na kogoś innego (np. księgowego), a ta osoba nie złożyła rozliczenia, GOV.UK wymienia dziś wśród okoliczności mogących być uznanymi za reasonable excuse. Nawet wtedy warto jak najszybciej złożyć rozliczenie, bo zatrzymuje to narastanie kolejnych kar.

Uwaga: nowe zasady dla osób w Making Tax Digital

Jeśli od kwietnia 2026 rozliczasz się w systemie Making Tax Digital for Income Tax, obowiązuje Cię inny, punktowy system kar: za każdy przekroczony termin dostajesz punkt karny, a po zebraniu 4 punktów — karę £200. Za rok podatkowy 2026/27 HMRC nie nalicza jeszcze kar za spóźnione raporty kwartalne — na razie punkt możesz dostać wyłącznie za spóźnione rozliczenie roczne. Szczegóły opisaliśmy w artykule Making Tax Digital 2026 — nowe zasady dla self-employed i landlordów.

Zobacz też: Self Assessment — roczne rozliczenie podatkowe dla samozatrudnionych oraz Payment on Account — dlaczego HMRC każe zapłacić podatek z góry.

Dostałaś/eś Penalty Notice od HMRC i nie jesteś pewna/pewien, za co dokładnie jest kara, jaka jest łączna kwota do zapłaty ani czy masz podstawy do odwołania? Prześlij zdjęcie lub PDF do naszej płatnej analizy dokumentu (od £9.99) — wyjaśnimy prostym językiem, co oznacza i co masz zrobić.