Student loan po powrocie do Polski — czy naprawdę musisz go spłacać

Krótka odpowiedź: tak, angielski student loan (kredyt studencki zaciągnięty na studia w UK) trzeba spłacać nawet po wyjeździe do Polski. Wyprowadzka z Wielkiej Brytanii nie kasuje długu i nie zwalnia z obowiązku informowania Student Loans Company (SLC) — instytucji, która administruje kredytami studenckimi — o zmianie miejsca zamieszkania i dochodach.

Dlaczego wyjazd z UK nie zamyka sprawy

Student loan to nie zwykła pożyczka bankowa, ale system rozliczany podobnie do podatku — dopóki pracujesz w UK, pracodawca automatycznie potrąca ratę z pensji przez system PAYE (Pay As You Earn), czyli brytyjski odpowiednik naszej zaliczki na podatek pobieranej przez pracodawcę. Kiedy wyjeżdżasz na dłużej niż trzy miesiące i przestajesz płacić podatek w UK, ten automatyczny mechanizm znika — ale zobowiązanie zostaje. SLC oczekuje, że sam zgłosisz wyjazd i będziesz spłacać bezpośrednio na jej konto, na podstawie zarobków w kraju, w którym mieszkasz.

Kto faktycznie musi płacić

To, czy w danym roku realnie coś zapłacisz, zależy od Twoich zarobków w Polsce w porównaniu do tzw. progu spłaty dla zagranicy (overseas repayment threshold) — kwoty ustalanej co roku osobno dla każdego kraju, uwzględniającej lokalny poziom cen. Dla Polski w roku podatkowym 2026/27 dolny próg dla Planu 2 wynosi 17 630 GBP rocznie (dla Planu 1 – 16 140 GBP, dla Planu 5 – 15 000 GBP), a górny próg Planu 2 – 31 730 GBP – służy do ustalenia oprocentowania, a nie wysokości raty.

• Zarabiasz poniżej dolnego progu (17 630 GBP) — nie płacisz nic, ale nadal musisz raz w roku potwierdzać dochody w Overseas Income Assessment Form.
• Zarabiasz powyżej dolnego progu — płacisz 9% nadwyżki ponad dolny próg.
• Zarabiasz powyżej górnego progu (31 730 GBP) — rata nadal wynosi 9% nadwyżki ponad dolny próg, ale odsetki (Plan 2) naliczane są według najwyższej stawki. Jeśli nie zgłosisz dochodów, SLC nalicza stałą miesięczną ratę niezależnie od realnych zarobków.

Co się dzieje, jeśli nic nie zrobisz

Ignorowanie SLC to najgorsza z możliwych strategii. Brak kontaktu i niezłożenie formularza oceny dochodu skutkuje naliczeniem stałej raty ryczałtowej — dla Polski to obecnie 245,40 GBP miesięcznie w Planie 2 (256,80 GBP w Planie 1 i 265,20 GBP w Planie 5) — bez względu na to, ile faktycznie zarabiasz. Do tego dochodzą odsetki od zaległości i, w skrajnych przypadkach, sprawa może trafić do zewnętrznej firmy windykacyjnej działającej również poza granicami UK.

Dobra wiadomość: dług się nie ciągnie w nieskończoność

Każdy plan spłaty (Plan 1, 2, 4, 5 lub Postgraduate Loan) ma ustawowy termin umorzenia — po jego upływie pozostała część długu jest kasowana automatycznie, niezależnie od tego, ile spłaciłeś. Dla większości osób, które studiowały w ostatniej dekadzie, to 30 lub 40 lat od momentu, w którym zaczęły podlegać spłacie. Nie trzeba się z tego powodu ukrywać ani unikać kontaktu z SLC — wręcz przeciwnie, regularne zgłaszanie dochodów jest w Twoim interesie, bo chroni przed karną, zawyżoną ratą.

Co zrobić już teraz

• Zaloguj się na swoje konto na gov.uk/sign-in-to-manage-your-student-loan-balance i sprawdź, czy SLC ma aktualny adres w Polsce.
• Jeśli mieszkasz za granicą dłużej niż trzy miesiące, zgłoś to i wypełnij Overseas Income Assessment Form.
• Trzymaj kopie każdego pisma od SLC — dowody wysyłki formularzy, potwierdzenia dochodów, korespondencję.
• Jeśli dostałeś jakiekolwiek pismo od SLC i nie masz pewności, co dokładnie oznacza, warto je dokładnie przeczytać zanim zareagujesz.

Jeśli masz w ręku konkretne pismo od Student Loans Company albo formularz Overseas Income Assessment Form i nie jesteś pewien, jak go wypełnić lub co oznaczają podane w nim liczby, nasza płatna usługa Wyjaśnij Dokument przełoży go krok po kroku na prosty polski — zobacz /wyjasnij-dokument.