Opłata za sprzątanie w akademiku — czy to legalne (Tenant Fees Act)

Co reguluje Tenant Fees Act 2019

Tenant Fees Act 2019 to ustawa obowiązująca w Anglii, która wprowadza prostą zasadę: każda opłata pobierana od lokatora jest zakazana (prohibited payment), chyba że jest wyraźnie wymieniona na liście dozwolonych opłat (permitted payments) w samej ustawie. To odwrócenie logiki względem tego, do czego wielu Polaków jest przyzwyczajonych — nie trzeba udowadniać, że opłata jest nielegalna, to landlord musi udowodnić, że jest legalna. Co istotne dla studentów: ustawa obejmuje nie tylko standardowe umowy najmu (tenancy), ale też umowy licencyjne (licence to occupy) w zakwaterowaniu studenckim — od 1 czerwca 2019 r. dla umów nowo zawieranych, a od 1 czerwca 2020 r. dla wszystkich takich umów, niezależnie od daty ich zawarcia.

Czy obowiązkowa opłata za sprzątanie jest legalna

Nie, jeśli jest to sztywna, z góry narzucona opłata niezależna od faktycznego stanu pokoju przy wyprowadzce. Zgodnie z wytycznymi rządowymi do Tenant Fees Act, obowiązkowe opłaty za usługi sprzątające czy ogrodnicze są niedozwolonymi płatnościami (prohibited payments), chyba że są po prostu wliczone w cenę czynszu jako jego integralna część od początku. Innymi słowy: landlord nie może dodatkowo doliczyć ci na końcu "opłaty za profesjonalne sprzątanie" jako osobnej, obowiązkowej pozycji poza czynszem.

Kiedy potrącenie za sprzątanie MOŻE być zasadne

To co jest dozwolone, to potrącenie z kaucji za faktyczne koszty przywrócenia pokoju do stanu z początku najmu, jeśli zostawiłeś go w wyraźnie gorszym stanie sanitarnym niż na wprowadzce — ale to musi być realne odzwierciedlenie kosztu, udokumentowane i proporcjonalne, a nie ryczałtowa opłata pobierana od wszystkich niezależnie od stanu pokoju. Różnica jest subtelna, ale prawnie istotna: ryczałtowa "opłata za sprzątanie" narzucona z góry to co innego niż zasadne potrącenie z kaucji za udokumentowany bałagan.

• Nielegalne: stała opłata "cleaning fee" pobierana od każdego lokatora niezależnie od faktycznego stanu pokoju.
• Potencjalnie legalne: potrącenie z kaucji odpowiadające realnemu kosztowi sprzątania, gdy pokój zostawiono w gorszym stanie niż standardowa czystość przy odbiorze.
• Zawsze nielegalne: opłata za sprzątanie odpowiadająca zwykłemu, normalnemu użytkowaniu (fair wear and tear) — patrz osobny artykuł o legalnych i nielegalnych potrąceniach z kaucji.

Co zrobić, jeśli widzisz taką opłatę w umowie

• Sprawdź dokładnie, jak opłata jest nazwana i opisana w umowie — czy to osobna, obowiązkowa pozycja, czy część czynszu.
• Zapytaj operatora akademika pisemnie, na jakiej podstawie prawnej pobiera tę opłatę, powołując się na Tenant Fees Act 2019.
• Jeśli już zapłaciłeś nielegalną opłatę, możesz domagać się jej zwrotu.
• Skontaktuj się ze Students' Union Advice Centre lub Citizens Advice, jeśli operator odmawia wyjaśnień.

Inne opłaty, na które warto zwrócić uwagę

Cleaning fee to nie jedyna opłata, która bywa nielegalnie doliczana do umów studenckich. Warto podobnie sprawdzać opłaty za "administrację" (admin fees), opłaty za wystawienie duplikatu klucza, opłaty za "inwentaryzację" (inventory checks) czy opłaty za wcześniejsze zakończenie umowy poza uzasadnionymi kosztami. Zgodnie z Tenant Fees Act 2019 lista dozwolonych opłat jest zamknięta i obejmuje: czynsz, kaucję zwrotną (do pięciu tygodni czynszu, jeśli roczny czynsz jest niższy niż £50 000, albo sześciu tygodni przy czynszu £50 000 i wyższym), kaucję rezerwacyjną (holding deposit) do jednego tygodnia czynszu, opłatę za zmianę umowy na wniosek lokatora (do £50 lub uzasadnionych kosztów), opłaty związane z wcześniejszym zakończeniem umowy na wniosek lokatora, opłaty za media, usługi łączności, licencję TV i council tax oraz opłaty za spóźnioną płatność czynszu i za zgubiony klucz lub breloczek. Wszystko poza tą listą powinno wzbudzić twoją czujność.

Jeśli masz konkretną umowę na akademik i widzisz w niej opłatę, której legalności nie jesteś pewien, nasza usługa Wyjaśnij Dokument (od £9.99) sprawdzi twój dokument i wytłumaczy go po polsku.