Wyjeżdżasz z UK na dłużej? Sprawdź, czy nie stracisz statusu osiedleńczego

Jeśli masz status osiedleńczy (settled status) lub tymczasowy status osiedleńczy (pre-settled status) w ramach EU Settlement Scheme (EUSS), dłuższy wyjazd z Wielkiej Brytanii — na przykład powrót do Polski na kilka miesięcy albo próba życia w kraju — może mieć wpływ na Twoje prawo do powrotu. Limity nieobecności są inne dla każdego z tych dwóch statusów, dlatego warto je znać, zanim zaplanujesz wyjazd.

Pre-settled status: limit 6 miesięcy w roku

Osoby z tymczasowym statusem osiedleńczym (pre-settled status) mogą przebywać poza UK maksymalnie 6 miesięcy w dowolnym 12-miesięcznym okresie, nie tracąc statusu. To nie oznacza „6 miesięcy w roku kalendarzowym” — okres liczy się ruchomo, od dowolnego dnia wstecz.

Istnieją wyjątki, kiedy można przebywać poza UK dłużej niż 6 miesięcy bez utraty statusu — jeden okres do 12 miesięcy z ważnego powodu, takiego jak: ciąża lub poród, poważna choroba, studia lub szkolenie zawodowe za granicą, oddelegowanie przez pracodawcę (posting). Osobnym wyjątkiem, bez limitu długości, jest obowiązkowa służba wojskowa. Każdy z tych wyjątków wymaga udokumentowania powodu wyjazdu.

Settled status: nawet do 5 lat poza UK

Osoby ze statusem osiedleńczym (settled status, odpowiednik ILR) mają znacznie więcej swobody — mogą przebywać poza Wielką Brytanią do niemal 5 lat (4 lata w przypadku obywateli Szwajcarii), nie tracąc statusu. Ważna zasada: każdy wjazd do UK resetuje ten licznik od nowa. Jeśli jednak przekroczysz ten limit, settled status wygasa — ale GOV.UK wskazuje, że można wtedy ubiegać się o tzw. Returning Resident visa (opłata 726 funtów), czyli wizę pozwalającą wrócić do UK i odzyskać bezterminowe prawo pobytu; trzeba w niej udokumentować silne związki z Wielką Brytanią i wyjaśnić powody dłuższego pobytu za granicą.

Nowa ścieżka od lipca 2025: 30 miesięcy w ciągu 5 lat

Od 16 lipca 2025 obowiązuje dodatkowa możliwość dla osób z pre-settled status: jeśli w ciągu ostatnich 60 miesięcy (5 lat) spędziłeś w UK łącznie co najmniej 30 miesięcy (2,5 roku) fizycznej obecności, możesz zostać automatycznie przeniesiony na settled status — nawet jeśli w pojedynczych okresach przekroczyłeś limit 6 miesięcy nieobecności. Ta zmiana dotyczy automatycznych wniosków od 9 kwietnia 2026 i ma pomóc osobom, które łącznie mocno związały swoje życie z UK, ale miały pojedyncze dłuższe wyjazdy.

Niezależnie od statusu, całkowita, nieprzerwana nieobecność dłuższa niż 5 lat oznacza definitywną utratę prawa do EUSS.

Home Office coraz aktywniej sprawdza dane

Nie musisz proaktywnie zgłaszać wyjazdu z UK — ale to na Tobie spoczywa ciężar dowodu, że faktycznie mieszkałeś/aś w kraju przez wymagany okres. Od 9 kwietnia 2026 Home Office aktywnie i automatycznie porównuje dane podatkowe, dane o zasiłkach oraz dane podróżne, aby wykrywać osoby, które w rzeczywistości wyjechały z UK na stałe. Kontrole zaczynają się od osób najdłużej nieobecnych - w pierwszej kolejności sprawdzane są osoby, których nie było w UK przez ostatnie 5 lat. W praktyce wygląda to tak:

• Home Office kontaktuje się mailem lub telefonicznie z oficjalnego konta UKVI
• Osoba dostaje szansę przedstawienia dowodów pobytu w UK (np. umowa o pracę, rozliczenia podatkowe, umowa najmu)
• Jeśli dowody nie zostaną uznane, przysługuje prawo do odwołania od decyzji

Co warto zapamiętać

• Pre-settled status: maksymalnie 6 miesięcy nieobecności w dowolnym 12-miesięcznym okresie (wyjątki do 12 miesięcy)
• Settled status: maksymalnie prawie 5 lat nieobecności; po przekroczeniu limitu status wygasa, ale pozostaje możliwość ubiegania się o Returning Resident visa
• Nowa ścieżka od lipca 2025: 30 miesięcy fizycznej obecności w ciągu ostatnich 5 lat może wystarczyć na settled status mimo pojedynczych dłuższych wyjazdów
• Obywatelstwo brytyjskie (inaczej niż status) nie wygasa przy dłuższym pobycie za granicą, ale wymaga osobnych progów przy samym wniosku o naturalizację

Ten artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sytuacja jest inna — przed decyzją o dłuższym wyjeździe z UK skonsultuj się z doradcą zarejestrowanym w Immigration Advice Authority (IAA, dawniej OISC) lub skorzystaj z bezpłatnej pomocy the3million.org.uk, bądź sprawdź aktualne wytyczne na gov.uk.